قطعى چمن‌ها و روضه‌ها اختلافات فاحشى بوجود آمده است . « * » ميانه نسخه‌هاى مذكوره نسختان مج و مك از حيث مطابقت با يكديگر بىنظير ميباشند ، چه نسخه مج عينا همان نسخه مك است بعلاوه اضافات و اسفزارى با چنان مهارت بىنظيرى اضافات و الحاقات و اصلاحات را در نسخه ابتدائى وارد نموده كه ابدا احتياجى بحذف يا تغيير عبارت پيدا نشده است ، و اين نكته يعنى : اضافات و تغييرات نسخه كامل مج نسبت به نسخه ابتدائى مك در اين چاپ بوسيلهء پرانتز ( . . . ) و كروشه [ . . . . ] در متن نموده شده است . بطوريكه هرخواننده بدون نياز اندكى تدفيق و امعان نظر نسخه ابتدائى مك را از نسخه كامل و نهائى مج تشخيص داده و مهارت مصنف را در الحاق اضافات خواهد دريافت . « 1 » اختلافات فاحش ، اغلاط بسيار ، پريشان بودن نسخه‌ها ، و فساد اسامى اعلام و اماكن - كه درين كتاب بخصوص در قسمت جغرافى آن بسيار مهم است - فساد بسيارى از كلمات ، لغات نامأنوس ، و فساد عبارات و جملات و اشعار مورد استشهاد ، و امثال و احاديث و اشعار عربى همه مشكلات و صعوباتى بود كه در آغاز كار انجام آن را محال مينمود ، نخستين اشكال كار تصحيح اسامى اماكن و اعلام بود ، و بخصوص در بخش جغرافى آن‌كه بسياربسيار مهم است ، تصحيح اسامى اماكن كه غالبا در اثر توارد ايادى نساج

--> ( * ) - چندين نسخهء عكسى ديگر از مخطوطات كتاب « روضات الجنات فى اوصاف مدينة هرات » متعلق بكتابخانه‌هاى عمومى و خصوصى خارجه و ايران مورد استفاده بوده است شرح معرفى نسخه‌هاى مزبوره ، و اضافات و الحاقات و نواقص و اختلافات آنها در بخش سوم ( مجلد سوم ) مذكور خواهد شد . ( 1 ) - ديباچه مفصل و مبسوطى مشتمل بر : تاريخچه شهر هرات ، شرح احوال اسفزارى مشروحا مقتبس از تضاعيف خود كتاب حاضر ، تاريخ تأليف اين كتاب ، نسخه‌هاى مختلفه آن ، علل اختلافات نسخه‌هاى موجوده و مطالب لازمهء ديگر قبلا تهيه و نوشته شده بود ، اما بجهاتى فعلا از انتشار آن در اينجا صرف نظر شده ، و مختصرى از تاريخچهء شهر هرات از آن استخراج گرديده و در اينجا نگاشته شد ، و بقيهء مطالب آن ضميمهء حواشى و تعليغات و يادداشتهاى اينجانب و تحقيقاتى راجع به معرفى كليه نسخه‌هاى مخطوطه و موجوده اين كتاب در كتابخانه‌هاى عمومى و خصوصى بعنوان بخش سوم بخواست خدا در آتيه طبع و نشر خواهد شد .